“Yürürken ayağı biraz içe dönüyor, acaba bir sorun mu var?” “Topuğum ağrıyor diyor, normal mi?” Çocukların ayakları büyüdükçe yürüyüşleri de değişebilir. Bazı ayak ve yürüme özellikleri gelişimin doğal bir parçasıyken, bazı durumlarda ağrı, hareket kısıtlılığı veya belirgin asimetri gibi belirtiler varsa değerlendirme gerekebilir. Gelin, çocuklarda sık karşılaşılabilen ayak sorunlarına birlikte bakalım.
Düztabanlık
Düztabanlık, ayağın iç kısmındaki kavisin yere temas etmesi veya daha az belirgin görünmesi durumudur. Özellikle küçük çocuklarda ayak tabanındaki yağ dokusu ve gelişimin devam etmesi nedeniyle düz bir görünüm oldukça sık görülebilir. Çocuğun ayağı ağrısızsa ve günlük hareketlerini rahatça yapabiliyorsa her düztaban görünümü tedavi gerektiren bir problem anlamına gelmez. Ancak ağrı, çabuk yorulma, belirgin hareket kısıtlılığı veya iki ayak arasında belirgin fark varsa çocuk doktoru veya ortopedi uzmanının değerlendirmesi uygun olabilir.
İçe Basma – İçe Doğru Yürüme
Çocuğun yürürken ayaklarının ve ayak parmaklarının ilerleme yönüne göre içeri dönük olmasıdır. Küçük çocuklarda belirli ölçüde içe dönüklük görülebilir ve bunun nedeni her zaman ayağın kendisi olmayabilir. Kalça, uyluk, kaval kemiği ve ayak yapısındaki farklılıklar yürüyüş yönünü etkileyebilir. Ağrı, belirgin asimetri, hareket kısıtlılığı veya zaman içinde artış varsa değerlendirme için bir uzmana başvurmak uygun olur.
Dışa Basma – Dışa Doğru Yürüme
Çocuğun yürürken ayaklarının ve ayak parmaklarının ilerleme yönünün dışına doğru dönük olmasıdır. Bu görünüm de çocuğun büyüme ve gelişim özellikleriyle veya kalça, bacak ve ayak yapısıyla ilişkili olabilir. Tek başına dışa dönük yürüme her zaman bir sağlık sorunu anlamına gelmez; ancak ağrı, belirgin asimetri veya yürümede güçlük eşlik ediyorsa değerlendirilmelidir.
Topuk Ağrısı
Çocuklarda topuk ağrısının birçok farklı nedeni olabilir. Yoğun spor, tekrarlayan yüklenme, uygun olmayan ayakkabı veya büyüme dönemindeki bazı değişiklikler bunlardan bazılarıdır. “Büyüyor, geçer” diyerek her topuk ağrısını önemsememek de doğru değildir. Çocuğunuz tekrarlayan veya giderek artan topuk ağrısından şikâyet ediyorsa, özellikle yürümeyi veya spor yapmayı etkiliyorsa değerlendirilmesi gerekir.
Ayak Bileği Burkulması
Koşarken, zıplarken veya oyun oynarken ayağın ters bir pozisyonda basması ayak bileği burkulmasına yol açabilir. Hafif burkulmalarda dinlenme ve uygun bakım yeterli olabilir. Ancak şiddetli ağrı, belirgin şişlik, morarma, üzerine basamama veya hareket ettirmekte ciddi güçlük varsa tıbbi değerlendirme gerekir. Burkulmaların tekrarlamasında ise yalnızca o anki ağrıya değil, çocuğun hareket biçimine ve ayak bileğinin durumuna da bakılması önemlidir.
Çocuğunuzun Ayaklarını Gözlemlemeyi Unutmayın
Her farklı yürüyüş şekli bir hastalık anlamına gelmez. Çocukların ayak ve bacak yapıları büyüme boyunca değişebilir. Biz anneler için en önemli ipuçları ise oldukça basit: Çocuğum ağrı hissediyor mu? Yürümekten kaçınıyor mu? Sık düşüyor mu? Hareketleri kısıtlandı mı? İki taraf arasında belirgin bir fark var mı? Bu belirtilerden biri varsa, internetten kendi kendimize tanı koymaya çalışmak yerine bir sağlık profesyonelinden değerlendirme almak en doğru yaklaşım olacaktır.